Technologie kosmiczne to laboratorium przyszłości, w którym powstają narzędzia niezbędne do odpowiedzialnego zarządzania planetą. Twórcami systemów, które decydują o tym, czy rozwój będzie chaotyczny, czy zrównoważony są inżynierowie, którzy 3 marca mieli swoje święto, ustanowione przed 7 laty pod patronatem USESCO. „Badania kosmiczne a zrównoważony rozwój” – pod takim hasłem obchodzony był Światowy Dzień Inżyniera. Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT, tradycyjnie już połączyła to wyjątkowe wydarzenie z uroczystością wręczenia tytułu „Złotego Inżyniera” laureatom 32 edycji plebiscytu Przeglądu Technicznego, który w tym roku obchodzi jubileusz 160 lecia istnienia.
Trudno o lepszy dowód, że polska myśl inżynierska ma długą pamięć i solidne fundamenty. W epoce krótkich komunikatów i szybkich opinii taki jubileusz mówi więcej niż niejeden raport strategiczny.
Uroczystość w Warszawskim Domu Technika NOT odbyła się pod patronatem honorowym Marszałka Sejmu RP oraz Ministra Cyfryzacji. Wśród gości znaleźli się m.in. przedstawiciele rządu, świata nauki oraz instytucji nadzoru i administracji.
Prezes FSNT NOT, Ewa Mańkiewicz-Cudny wprowadziła do idei obchodów Światowego Dnia Inżyniera i plebiscytu o tytuł Złotego Inżyniera Przeglądu Technicznego, a otwarcia obrad dokonał prof. Andrzej Szeptycki, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego. Wiceprezes Rady Ministrów i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski w formie cyfrowej skierował swój adres do uczestników uroczystości, podkreślając znaczenie technologii kosmicznych dla budowy suwerennej i konkurencyjnej gospodarki. Moderator spotkania Janusz Kowalski odczytał listy przesłane organizatorom tego ważnego wydarzenia.
Odznaczenia i wyróżnienia państwowe
Podczas części oficjalnej wręczono odznaczenia państwowe i resortowe. Decyzją Prezydenta RP Złoty Medal za Długoletnią Służbę otrzymał inż. Jerzy Rożek, wieloletni prezes Warszawskiego Domu Technika NOT.
Z kolei Złoty Medal „Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas” został nadany Ewie Mańkiewicz-Cudny, prezes FSNT-NOT, za szczególne zasługi dla szkolnictwa wyższego i nauki. To wyraźny sygnał, że środowisko techniczne potrafi nie tylko projektować i wdrażać, lecz także skutecznie organizować życie naukowe i zawodowe.
Kosmos – fanaberia czy inwestycja?
Część seminaryjna konferencji skoncentrowana była na roli technologii kosmicznych w zrównoważonym rozwoju. Mateusz Wolski, zastępca dyrektora ds. rozwoju biznesu spółki Astronika, przedstawił prezentację „Polskie misje kosmiczne”, pokazując, że udział Polski w projektach międzynarodowych przestał być marginesem, a stał się elementem systemowej strategii.
Panel dyskusyjny „Czy badania kosmiczne przynoszą korzyści ludziom?” moderował dr inż. Tomasz Zawistowski z Centrum Badań Kosmicznych PAN . W debacie udział wzięli przedstawiciele Polskiej Agencji Kosmicznej, Akademii Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytutu Lotnictwa, a także eksperci z European Space Agency i NASA Jet Propulsion Laboratory
Dyskusja była rzeczowa i wolna od kosmicznych złudzeń. Mówiono o transferze technologii do medycyny, energetyki i transportu, o systemach monitoringu środowiska i precyzyjnym rolnictwie. Padł też argument, który trudno podważyć: państwo, które nie inwestuje w zaawansowane technologie, skazuje się na rolę podwykonawcy.
Pamięć o mistrzach
Podczas uroczystości odsłonięto również portret Stanisława Staszica – w ogłoszonym przez Sejm RP Roku Staszica. W ten sposób środowisko techniczne przypomniało, że nowoczesność bez zakorzenienia szybko traci kierunek.
Plebiscyt „Złoty Inżynier” – 32. edycja
Kulminacją obchodów była gala 32. edycji plebiscytu „Złoty Inżynier” . Jak co roku, wyróżniono przedstawicieli różnych specjalności i pokoleń – od Młodych Inżynierów, przez Srebrnych i Złotych, po Diamentowego Inżyniera.
W gronie Złotych Inżynierów 2025 znaleźli się m.in.: mgr inż. Zbigniew Bryja – ekspert w dziedzinie bezpieczeństwa eksploatacji złóż, mgr inż. Adam Gabryś – menedżer infrastruktury przemysłowej, dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk – rektor Politechniki Białostockiej, mgr inż. Jan Maciuba – technolog i przedsiębiorca z ponad sześćdziesięcioletnim stażem, dr Grzegorz Rosłonek – specjalista w obszarze jakości i pomiarów gazu, dr inż. Agnieszka Wdowiak-Postulak – ekspertka w zakresie konstrukcji drewnianych.
Tytuł Złotego Inżyniera 160-lecia „Przeglądu Technicznego” przyznano prof. dr. hab. inż. Bogusławowi Smólskiemu – wybitnemu specjaliście w dziedzinie elektroniki mikrofalowej i organizatorowi kluczowych instytucji badawczych.
Z kolei Diamentowym Inżynierem 2025 został prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik – rektor Politechniki Łódzkiej i przewodniczący KRPUT.
Nie zabrakło również Honorowych Złotych Inżynierów – tytułów przyznawanych osobom z wykształceniem technicznym, które odniosły sukces poza branżą inżynierską. W tej edycji wyróżniono prof. Jerzego Knetiga oraz mgr. inż. Piotra Uszoka. To dowód na to, że inżynierskie myślenie – oparte na logice, strukturze i konsekwencji – sprawdza się także poza laboratorium czy halą produkcyjną.
Siódma edycja Światowego Dnia Inżyniera pokazała jednoznacznie, że polscy inżynierowie nie ograniczają się do reagowania na zmiany. Coraz częściej są ich autorami. A „Przegląd Techniczny”, świętując 160-lecie, pozostaje miejscem, w którym ta aktywność znajduje dokumentację, komentarz i – co równie ważne, krytyczną refleksję. Bo technika bez refleksji bywa ślepa. A refleksja bez techniki staje się bezsilna.
Jeżeli ktoś jeszcze uważa, że technologie kosmiczne to kosztowna fanaberia dla romantyków wpatrzonych w gwiazdy, to warto zejść na ziemię. Dosłownie, bo największe znaczenie badań kosmicznych ujawnia się nie na orbicie, lecz w codziennym funkcjonowaniu państw, gospodarek i społeczeństw.
Jolanta Czudak
