1 października polskie uczelnie rozpoczynają nowy rok akademicki. Za tradycyjnymi inauguracjami, immatrykulacjami i wykładami inauguracyjnymi kryje się jednak zasadnicza zmiana. Sztuczna inteligencja, cyberbezpieczeństwo, technologie podwójnego zastosowania, autonomiczne systemy i współpraca nauki z przemysłem coraz mocniej wyznaczają kierunki rozwoju szkół wyższych.
Od akademickiej tradycji do nowych technologii
Na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu uroczysta inauguracja rozpoczęła się 1 października o godz. 10.00. Uczelnia wchodzi w nowy rok m.in. z nowym kierunkiem lekarskim w Pile, który spotkał się z bardzo dużym zainteresowaniem kandydatów. Wśród przedsięwzięć rozwojowych znajduje się również PIAST-AI – projekt związany z rozwojem infrastruktury sztucznej inteligencji.
Technologiczny charakter nowego roku szczególnie wyraźnie widać na uczelniach technicznych. Politechnika Białostocka rozpoczyna go z ponad 8,1 tys. studentów, a jednym z największych sukcesów tegorocznej rekrutacji okazał się nowy kierunek – cyberbezpieczeństwo. Uczelnia zapowiada rozwój czterech obszarów: sztucznej inteligencji i analizy danych, cyberbezpieczeństwa, technologii autonomicznych i dronowych oraz biomedycyny. Część tych prac ma być ukierunkowana na technologie dual-use, znajdujące zastosowanie zarówno cywilne, jak i obronne.
Inżynier w świecie sztucznej inteligencji
Symboliczny jest także temat wykładu inauguracyjnego Politechniki Białostockiej: „Jak kształcić inżynierów w 2027 roku? Kompetencje przyszłości w świecie AI”.
Pytanie przestaje być akademicką prognozą. Sztuczna inteligencja już dziś zmienia sposób prowadzenia badań, projektowania technologii, analizy danych i funkcjonowania przedsiębiorstw. Uczelnie muszą więc przygotowywać absolwentów nie tylko do korzystania z nowych narzędzi, ale także do pracy w gospodarce, w której technologie rozwijają się szybciej niż tradycyjne programy kształcenia.
Szczególny charakter ma tegoroczna inauguracja Wojskowej Akademii Technicznej, obchodzącej 75-lecie. Na pierwszym roku naukę rozpoczyna tam ponad 3,5 tys. studentów, w tym 1280 podchorążych. WAT poinformowała również o rekordowym zainteresowaniu studiami.
Wykład inauguracyjny wygłosił polski astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski. To kolejny symbol kierunku zmian zachodzących w szkolnictwie technicznym – coraz silniejszego związku nauki z technologiami strategicznymi, bezpieczeństwem i rozwojem nowych kompetencji.
Uczelnie coraz bliżej gospodarki
Nowy rok akademicki pokazuje również, że granica pomiędzy laboratorium a przemysłem powinna być coraz mniej widoczna. Politechnika Białostocka tylko od stycznia do września 2026 roku pozyskała finansowanie dla 39 projektów o łącznej wartości niemal 44 mln zł. Realizuje też sześć projektów w programie Horyzont Europa o wartości przekraczającej 20 mln zł.
To właśnie zdolność przekładania wyników badań na technologie, produkty i rozwiązania wykorzystywane w gospodarce będzie jednym z najważniejszych wyzwań polskiej nauki w rozpoczynającym się roku akademickim.
Nauka, biznes i administracja spotkają się w Poznaniu
Ta problematyka będzie również jednym z głównych tematów V Środkowoeuropejskiego Forum Technologicznego CETEF’26, które odbędzie się 19–20 października w Poznaniu. Spotkanie przedstawicieli nauki, przemysłu, administracji oraz instytucji europejskich będzie poświęcone technologiom istotnym dla bezpieczeństwa i konkurencyjności Europy.
Początek roku akademickiego i zbliżający się CETEF łączy więc wspólne pytanie: jak wykorzystać potencjał nauki, aby nowe technologie nie kończyły swojej drogi w laboratoriach, lecz wzmacniały gospodarkę, przemysł i bezpieczeństwo państwa?
Polskie uczelnie rozpoczynają rok akademicki 2026/2027 w czasie gwałtownych zmian technologicznych. AI, cyberbezpieczeństwo i technologie podwójnego zastosowania coraz silniej wpływają na kierunki badań i kształcenia.
