Port Czystej Energii dla Gdańska

439

Przed Polską stoją ważne wyzwania związane z zagospodarowaniem odpadów komunalnych. O skali problemu świadczy to, że wytwarzamy średnio 14,5 mln ton odpadów komunalnych rocznie, a ich ilość co rok wzrasta o około 0,5 mln ton. Największym problemem dla środowiska i mieszkańców naszego kraju są szczególnie te odpady, które nie nadają się do recyklingu lub ponownego użycia. Ich składowanie nie jest dobrym rozwiązaniem dla środowiska, budżetów samorządów ani dla mieszkańców. Dlatego kluczową rolę w ich utylizacji powinny odgrywać instalacje termicznego przekształcania odpadów.

Gdańsk może być doskonałym przykładem, gdzie cele gospodarki cyrkularnej i zdroworozsądkowego zarządzania, wdrażane są z powodzeniem. Tu właśnie powstaje nowoczesny zakład termicznego przekształcania odpadów komunalnych – Port Czystej Energii, instalacja, której oddanie do użytku przewidziano na koniec 2023 roku.

– Znajdujemy się w bardzo ważnym momencie zmian, jeśli chodzi o przyszłość gospodarki odpadami – mówi Sławomir Kiszkurno, prezes Portu Czystej Energii. – W obecnej sytuacji gospodarczej i legislacyjnej niezbędna jest wizja i determinacja oraz potrzeba sprawnego działania. To czas dla tych, którzy wiedzą czego chcą.

Odpady komunalne – problem będzie narastać

Tylko w Gdańsku w 2020 roku w statystyczny mieszkaniec wyprodukował 422 kg odpadów komunalnych. Dla porównania w 2013 roku –359 kg, o 63 kg mniej. Dane zbierane od lat wskazują, że ilość odpadów będzie się zwiększać. Warto wspomnieć, że wykonane blisko 10 lat temu, na potrzebę przygotowania dokumentów planistycznych, prognozy na najbliższe 30 lat, sprawdzają się w 100 proc. Tak więc zakłady termicznego przekształcania odpadów są niezbędne.

Obecnie w Polsce składowanych jest przeszło 50 proc. wszystkich odpadów. Tylko zakłady termicznego przekształcania mogą ten problem rozwiązać. Gdy w gminie ich nie ma, konieczne jest znalezienie podmiotu, który zajmie się ich zagospodarowaniem.

– W Polsce mamy zaledwie 9 instalacji termicznego przekształcania odpadów komunalnych – mówi Sławomir Kiszkurno, prezes zarządu Portu Czystej Energii. – Dla porównania w Niemczech działa 97 spalarni, we Francji ponad 120. W Polsce przerób termiczny odpadów jest na poziomie Finlandii, tylko że Finowie mają pięć milionów mieszkańców, a my blisko 8 razy więcej. Stąd wynika potrzeba budowy spalarni odpadów, jako przyjaznych dla środowiska elektrociepłowni. Tam instalacje te bardzo dobrze regulują rynek zagospodarowania odpadów, są komplementarne z systemem recyklingu. Nie zastępują go, ale uzupełniają, odzyskując energię, gdzie nie sposób odzyskać już surowca.

Port Czystej Energii, nie tylko zagospodaruje frakcję po sortowni i ograniczy ilość składowanych odpadów, ale przekształci je w energię elektryczną oraz ciepło dla mieszkańców Gdańska. Tego rodzaju zielona energia będzie doskonałą alternatywą dla węgla i gazu ziemnego. Proces przekształcania odpadów w energię wpisuje się ponadto w ideę gospodarki obiegu zamkniętego. Port Czystej Energii będzie mógł zapewnić ciepłą wodę aż 70 tysiącom gospodarstw domowych, a zimą ogrzać blisko 19 tysięcy mieszkań. Obrazując samą ilość energii elektrycznej – to roczna jej produkcja wystarczyłaby na zasilenie całego taboru tramwajowego w Gdańsku przez 3,5 roku. Dla Gdańska i jego mieszkańców, jak i pozostałych gmin uczestniczących w projekcie, budowa spalarni to docelowo wielomilionowe oszczędności, a przede wszystkim, stabilizacja „opłat śmieciowych” na wiele lat.

Spalarnia przyniesie niewymierne korzyści

Port Czystej Energii przyniesie również korzyści pozafinansowe. Zmniejszy się emitowanie trujących substancji powstających w procesie spalania do atmosfery, dzięki zainstalowaniu w zakładzie nowoczesnych systemów oczyszczania spalin, niezbędnych do spełnienia bardzo rygorystycznych norm ich emisji. Zakład będzie znacznie efektywniejszy od klasycznych elektrociepłowni i ciepłowni. Są też i przeciwnicy spalarni. Jest ich jednak, na szczęście dla środowiska, coraz mniej.

– Dzisiejsza świadomość społeczna jest inna niż jeszcze kilka czy kilkanaście lat  temu – mówi prezes zarządu Portu Czystej Energii. – Dzieje się tak, bo eksploatowane obecnie tego typu zakłady są praktycznie w zasięgu ręki, a mieszkańcy mogą pojechać, zwiedzić i zobaczyć, że „diabeł” wcale nie taki straszny jak go malują. Przeciwnikami są raczej lobbyści innych metod zagospodarowania odpadów, często niesprawdzonych, nie mających wdrożeń, gdzie można by było na własne oczy ocenić ich funkcjonowanie. Są też tacy, którzy twierdzą, że możemy odpadów nie produkować wcale.

Gdańska instalacja będzie jedną z najbardziej przyjaznych dla środowiska ze wszystkich blisko 500 eksploatowanych obecnie w Europie. Od samego początku jest projektowana z dużym naciskiem na aspekty ochrony środowiska. Spełniać będzie z nawiązką nowe wymogi BAT (Best Available Technology), wynikające z Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) 2019/2010.

Odpady będą spalane w temperaturze powyżej 850 °C, co pozwoli na neutralizację, już na tym etapie, większości szkodliwych związków, w tym dioksyn. Instalacja będzie w trybie ciągłym monitorowana, między innymi pod względem zawartości amoniaku i rtęci. Spalarnia będzie mogła zutylizować 160 tys. ton odpadów rocznie. To wielkość, jaką zadeklarowały „wygrane” gminy, które podpisały współpracę z Portem Czystej Energii i są nieprzerwanie, od blisko 10 lat, interesariuszami realizowanego projektu.

Zakończenie prac budowlanych pod koniec roku Wykonawca to konsorcjum trzech światowych liderów w zakresie technologii, budowy i eksploatacji tego typu instalacji nie tylko w Europie. Roboty budowlane przy spalarni powinny zakończyć się pod koniec przyszłego roku. Kiedy instalacja zostanie uruchomiana, Gdańsk i gminy uczestniczące w projekcie staną się niezależni i odporni na nieprzewidywalność rynku w zakresie zagospodarowania frakcji energetycznej odpadów. Gdańska instalacja będzie pracować w kogeneracji.

Warto też dodać, że rozwiązania przyjęte w zakresie systemu oczyszczania spalin są w pełni bezpieczne dla środowiska i mieszkańców. Pomimo, iż normy emisyjne dla tego typu instalacji są bardzo wyśrubowane, na wniosek m.in. Rady Interesariuszy, zostały na etapie wyboru wykonawcy spalarni dodatkowo zaostrzone. Wszystkie rozwiązania techniczne zaproponowaneprzez inwestora były poddane ocenie przez organ ochrony środowiska w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponieważ przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zawierał porównanie proponowanej techniki z najlepszymi dostępnymi technikami, a ewentualne zastosowanie innych rozwiązań stanowi naruszenie warunków decyzji.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku, w uzgodnieniu z Dyrektorem Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie oraz Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym przeprowadził w 2019 roku ponowną ocenę odziaływania na środowisko dla tych konkretnych rozwiązań przewidzianych w projekcie budowlanym. Postępowanie to było przeprowadzone z udziałem zarówno stron, jak i społeczeństwa oraz organizacji ekologicznych, a zakończyło się wydaniem w dniu 27 sierpnia 2019 r. postanowienia uzgadniającego warunki realizacji i eksploatacji spalarni odpadów.

NFOŚiGW wspiera finansowo takie inwestycje

Funkcjonowanie gospodarki odpadami komunalnymi w formie cyrkularnej nie jest możliwe bez zakładów termicznego przekształcania frakcji energetycznej. Tego rodzaju projekty finansowo wspiera obecnie Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Nie inaczej było i jest w przypadku ITPOK w Gdańsku. 30 stycznia 2020 r. została podpisana Decyzja Wykonawcza Komisji UE zatwierdzająca dofinansowanie na kwotę ponad 270 milionów złotych. Obecnie wartość projektu wynosi blisko 610 milionów złotych.

Działania NFOŚiGW mają na celu przyspieszenie powstania kolejnych niezbędnych tego typu obiektów, w celu dopełnienia funkcjonujących w gminach systemów gospodarowania odpadami. Ambitnym celem jest ustabilizowanie ilości wytwarzanych opadów na poziomie 15 mln ton rocznie. NFOŚiGW patrzy jeszcze szerzej. Działania funduszu mają ułatwić proces zbierania, recyklingu i powtórnego wykorzystania opadów.

Nabory w programie NFOŚiGW „Racjonalna gospodarka odpadami” są przeprowadzane w trzech segmentach: selektywnego zbierania i zapobiegania powstawaniu odpadów, instalacji gospodarowania odpadami oraz wykorzystania paliw alternatywnych na cele energetyczne. Osobiście, również jako pełnomocnik Prezydenta Miasta Gdańska ds. gospodarki cyrkularnej, bardzo liczę na aktywność i determinację gmin w tym zakresie.

Sławomir KISZKURNO, orezes Portu Czystej Energii

Sławomir Kiszkurno

Project manager. Prezes Zarządu spółki Port Czystej Energii oraz Pełnomocnik Prezydenta  Miasta Gdańska ds. Gospodarki Cyrkularnej. Pełni także funkcję Prezydenta Rady Fundacji Gdańskiej Fundacji Wody. Wcześniej urzędnik samorządowy, pracownik korpusu służby cywilnej, wykładowca oraz wieloletni działacz pozarządowy. Ekspert w zakresie ochrony środowiska i gospodarki komunalnej. Specjalizuje się w gospodarce odpadami, edukacji i ochronie przyrody. Absolwent Akademii Rolniczej w Szczecinie na kierunku Ochrona Środowiska (ocena stanu i zagrożeń środowiska) oraz Szkoły Głównej Menedżerskiej w Warszawie na kierunku Master of Business Administration (MBA). Członek wielu rad i komisji branżowych oraz konsultant wydawnictw z dziedziny ochrony środowiska.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać komentarz!
Please enter your name here